Dać szansę pojednaniu i naprawie …

11 listopada 2015 roku odbył się w naszej Parafii pierwszy Krąg Naprawczy. Spotkały się na nim osoby, które miały pewien problem do wyjaśnienia. Wolały nie robić tego same, obawiając się, że taka rozmowa w „cztery oczy” może nieść zbyt duży ładunek trudnych emocji, które mogą uniemożliwić osiągniecie porozumienia i uzyskanie pozytywnego rezultatu. Poproszona została więc osoba postronna – czyli facylitator kręgów naprawczych, która podjęła się poprowadzenia komunikacji między uczestnikami kręgu, aby dokładnie mogły one omówić między sobą zaistniały problem.

Uczestnicy odbyli najpierw indywidualne rozmowy z facylitatorem. Po nich nastąpiło spotkanie wszystkich w kręgu 11 listopada. Gdy wszyscy wypowiedzieli się, niekiedy kilkakrotnie, na temat spornej kwestii, nastąpiła faza ustalania rozwiązań –  uczestnicy wypowiadali prośby pod swoim adresem, a także mogli zaoferować swoją pomoc, wsparcie lub zadośćuczynienie.  W tym kręgu dokonaliśmy pięciu ustaleń. Wyznaczyliśmy też termin kolejnego spotkania, tzw. kręgu zamykającego, który odbędzie się za miesiąc. Omówiony na nim zostanie sposób realizacji  tych ustaleń, czy zostały one wprowadzone w życie i z jakim skutkiem, i czy można uznać, że ten konkretny problem został rozwiązany.

 

Posiedzenie w kręgu trwało około półtorej godziny. Jego uczestnicy byli zadowoleni z uczestnictwa, mieli poczucie wzajemnego zrozumienia, napięcie emocjonalne między nimi opadło, mieli dobrą wolę w szukaniu rozwiązań.

Wypowiedzieli się po zakończeniu posiedzenia w kręgu w następujący sposób:

 

  1. „Spotkanie, które odbyło się w Parafii na Wrzecionie pomogło rozwiązać sytuacje niemiłą. Przebiegało w normalnej atmosferze, zostały pewne informacje wyjaśnione, podjęte kroki wspólnej pomocy.”
  2. „Myślę, że wyjaśniła się sytuacja, która była sporna. Jestem zadowolona ze spotkania.”
  3. „Moim zdaniem sytuacja została wyjaśniona. Jestem zadowolony z takiego przebiegu sytuacji, gdyż obyło się bez napięcia nerwowego. Spotkanie nie obciąża psychiki, nie wywołuje stresu, można powiedzieć, kto czego oczekuje i poznać, jaki jest punkt widzenia strony przeciwnej.”

 

Jako osoba prowadząca, facylitator, odczuwałam wdzięczność do osób, które uczestniczyły w kręgu, że zaufały mi i podjęły taką decyzję, aby użyć tej nowatorskiej,  choć prostej metody do wzajemnej komunikacji. Wymagało to od nich odwagi, zaangażowania, otwarcia się na dialog, dobrej woli, uważnego słuchania się nawzajem,  wzajemnego szacunku, szczerości. Zależało im na tym, aby wyjaśnić sporną kwestie, by ich stosunki poprawiły się.

 

Gdy żyje się na co dzień w jednym środowisku – rodziny, wspólnoty sąsiedzkiej, parafialnej lepiej jest dążyć do zgody, spokoju, życzliwości, przyjacielskich relacji, niż do kłótni, niezgody, wrogości, czy obmawiania siebie nawzajem.

 

Serdecznie zapraszamy wszystkie osoby, które chciałyby rozwiązać swoje problemy z innymi ludźmi wykorzystując metodę kręgów naprawczych, lub są świadkami sytuacji konfliktowych innych ludzi we wspólnocie, czują się z tym źle i chciałyby przyczynić się do rozwiązania tej trudnej sytuacji –  do kontaktu z facylitatorem. W czasie rozmowy wstępnej będzie można określić dokładnie, co zostało powiedziane lub zrobione, co jest problemem, który wnosimy do omówienia na kręgu, kogo trzeba zaprosić do rozmowy. Facylitator podejmuje się skontaktować ze wskazanymi osobami i wyjaśnić im na czym polega komunikacja w kręgu. Po uzyskaniu zgody na uczestnictwo organizowane jest posiedzenie w kręgu wszystkich zainteresowanych osób. Opłata za uczestnictwo jest dobrowolna.

 

Kontakt do facylitatora:

Mira Kępka tel. 505 401 957   e-mail: warsztaty.b-p@wp.pl

 

 

 

 

Podaję poniżej opis tej metody, a także sposób jej zastosowania i efekty w Szkole Podstawowej Nr 273 w Warszawie, gdzie organizowałam i prowadziłam lub współprowadziłam Kręgi Naprawcze

 

Kręgi Naprawcze to metoda rozwiązywania konfliktów międzyludzkich, łącząca ideę sprawiedliwości naprawczej  modelem  komunikacji  Porozumienia  Bez  Przemocy Marshalla  Rosenberga.  Została  ona  opracowana  i  wdrożona   przez  Dominica Bartera w  Brazylii, obecnie  jest  rozpowszechniana  w wielu krajach. W Polsce propagowaniem tej metody zajmuje się Fundacja Świadomego Rozwoju pod merytorycznym przewodnictwem psychologa Tomasza Bagińskiego.

 

Kręgi Naprawcze, a ściślej mówiąc proces naprawczy, przeznaczony jest dla osób będących stronami w konflikcie i członków wspólnoty, na których ten konflikt ma bezpośredni lub pośredni wpływ. Prowadzi je facylitator. W kręgu następuje wzajemna, uważna komunikacja, oferująca każdemu uczestnikowi możliwość wypowiedzenia się i bycia usłyszanym, prowadząca do wyrażenia swoich potrzeb, uczuć i stanowisk. Dzięki temu możliwe staje się wzajemne zrozumienie, wzięcie odpowiedzialności za swoje działania i znalezienie przez uczestników rozwiązań zaistniałego problemu, określenie zadośćuczynienia..

Proces Naprawczy składa się z trzech etapów. Pierwszy to Krąg/Kręgi Otwarcia. Są to indywidualne, empatyczne rozmowy mające na celu ustalenie, sprecyzowanie, co się wydarzyło, określenie autora i odbiorcy czynu. Omawiany jest proces w kręgu, ustala się uczestników i zgodę na dalszy udział. Drugi etap to Krąg Główny, w którym biorą jednocześnie udział wszyscy uczestnicy. Bardzo ważna jest tu uważna komunikacja, w trakcie której jedna osoba zwraca się do drugiej. Osoba, która słuchała przedstawia, jak usłyszała, zrozumiała to, co zostało powiedziane. Osoba, która rozpoczynała dialog potwierdza zgodność ze swoimi intencjami, lub wnosi poprawki. Krąg główny ma trzy fazy: wzajemne zrozumienie, odpowiedzialność za siebie i ustalone działanie. Trzeci etap to Krąg Zamykający w którym biorą udział jednocześnie wszyscy uczestnicy,. Dzielą się oni tym, jak zostały zrealizowane ustalenia z kręgu głównego, na ile ich potrzeby zostały zaspokojone. Jeśli nie zostały zaspokojone poszukiwane  są nowe sposoby dalszego działania.

Wszyscy w kręgu są sobie równi. Udział w procesie jest dobrowolny. Osoba prowadząca krąg – facylitator czuwa nad utrzymaniem procesu dialogowego używanego w kręgu, dba o komunikację bez przemocy, w szczególnych sytuacjach pomaga uczestnikom w artykułowaniu uczuć, potrzeb, jest bezstronny wobec uczestników konfliktu, w uzasadnionych sytuacjach może wypowiadać się jako członek wspólnoty.

 

W roku szkolnym 2010/ 2011 w Szkole Podstawowej Nr 273 w Warszawie, odbyło się 10 Kręgów Naprawczych, w których brali udział uczniowie, rodzice, nauczyciele, pracownicy instytucji wspierających szkołę. Liczyły one od 3 do 8 uczestników. Sprawy, które wnoszono do kręgów, były zgłaszane przez różne osoby ze społeczności szkolnej. Zdarzało się też, że i ja, jako pedagog szkolny, proponowałam rozwiązanie konfliktu tą metodą, co zyskiwało akceptację zainteresowanych stron.

Konflikty omawiane na Kręgach Naprawczych w szkole dotyczyły różnych sytuacji. Najczęściej zachowań agresywnych wśród uczniów, przemocy, lecz również braku zadowalającej współpracy ucznia nauczycielem na lekcji, braku zadowalającej współpracy rodzica z nauczycielem. W dwóch przypadkach konflikty zaistniały pomiędzy rodzicami.

Każdy krąg główny kończył się konkretnymi ustaleniami wypracowanymi wspólnie i dobrowolnie przyjętymi do realizacji przez uczestników, mającymi na celu poprawę sytuacji.

Na ostatnim spotkaniu – kręgu zamykającym, omawialiśmy, czy i jak ustalenia zostały zrealizowane. Okazało się, że skuteczność tej metody jest wysoka. Uczestnicy uzyskiwali lepsze zrozumienie podłoża konfliktu, motywacji zaangażowanych osób, wiedzieli, jak zmienić swoje zachowanie, aby naprawić sytuację. Byli zadowoleni z poprawy relacji między sobą. Wzrosło ich poczucie bezpieczeństwa w szkole. W większości obserwowaliśmy pozytywne zmiany.

 

Uczestnicy wypełniali ankietę ewaluacyjną. Uzyskaliśmy następujące oceny (w skali od 1 do 6) w przedstawionych poniżej kategoriach:

  • Udział w Kręgu pomógł w znalezieniu rozwiązań konfliktu – 4,6.
  • Moje zadowolenie z wzięcia udziału w Kręgu
  • Ocena prowadzenia przez facylitatorów – 5,3.

 

Na pytanie: „Co dał ci ten Krąg Naprawczy?” Uczestnicy odpowiadali m.in.: zrozumienie drugiej osoby; zgodę, koleżeństwo; oczyszczenie sytuacji w moich oczach oraz nadzieję na poprawę; możliwość szczerego wypowiedzenia się, udział kilku zaangażowanych osób w rozwiązywaniu problemu; rozwiązanie konfliktu między kolegami, wyjaśnienie sytuacji miedzy A, a moim synem; ten krąg nauczył mnie, że nie warto być niegrzecznym; swobodę wypowiedzenia się i wysłuchania drugiej strony konfliktu; zapoznanie się punktem widzenia problemu przez inne osoby ,ich stanowisk i czego oczekują; poznałem, co mam w sobie poprawić; zapoznanie się głębiej z problemami wychowawczymi syna, spojrzenie na swoją pracę i zauważenie pewnych aspektów, które powinnam zmienić w komunikacji miedzy rodzicami; nadzieję, że będzie lepiej.

 

Na pytanie: „Jakie elementy Kręgu uważasz za najbardziej przydatne?” Uczestnicy odpowiedzieli m.in.: spokojną rozmowę; wyjaśnienie spraw, szczerość; pojednanie jednej, drugiej strony; możliwość powiedzenia sobie różnych rzeczy; pomoc; ustalenie konkretnych propozycji rozwiązań; spokój, szacunek; to, żeby jedna osoba dobrze zrozumiała drugą osobę; możliwość wypowiedzenia się obu stron, podział spotkania na trzy etapy; traktowanie uczestników na równi, powtarzanie zdań, kto co powiedział i jak zrozumiał poprzedniego rozmówcę.

 

Mirka Kępka